Sahipsiz Sokak Hayvanlarının Yaşam Hakkı Ne Demektir? Yasalarla Nasıl Korunur ?

stray

Çevremizde, bahçemizde ve sokağımızda yaşayan sahipsiz hayvanların da yaşama , barınma, beslenme hakları vardır. Ve bu hakları 5199 Sayılı Hayvanları Koruma Kanunu ile güvence altına alınmıştır:

Sahipsiz sokak hayvanları sorunu ancak kısırlaştır, aşılat ve yaşat şeklinde uzun vadede çözülecek bir sorundur.İnsanlar petshoplardan hayvan satın alıp, sıkılıp sokağa attığı sürece, kendi sorumluluğundaki hayvanları kısırlaştırmayıp, ürettiği ve yavrularının bakımını üstlenmediği sürece çözülmeyecektir.Bu sorunun çözümü” sokakta besleme yapmayalım, o zaman alışmazlar sokağımıza” değildir.Bu mantık sadece açlıktan daha saldırgan hale gelmiş sokak hayvanları yada açlıktan hastalanmış veya ölmüş sokak hayvanları yaratır.Gözüm görmesin belediye toplasın onlar baksın yaklaşımıda doğru değildir.Bakımevlerinde hayvanlar küçük kafes içerisinde hapishane ortamı içinde yaşarlar.Kaldıki Belediyeler topladıkları sahipsiz sokak hayvanlarını hasta değillerse 10 günden fazlatutamazlar.Aldıkları noktaya geri bırakırlar.

Zamanında eğitip, evcilleştirdiğimiz, genleriyle oynayarak türlü ırklar yarattığımız sokak hayvanlarımızı betonlarla kapladığımız şehirlere hapsettik.Ekolojik dengeyi bozan tek ırk insanoğludur.Başımıza bir dert geldiğinde, deprem olduğunda eğitilmiş köpekleri insanların canını kurtarmak için kullanırız, uyuşturucu yada mayın ararken kullanırız, evimizi korusun diye kapımıza köpeklerimizi bağlarız.Ancak; sokağımızdaki hayvanlara tahammül edemeyiz.

Köpekler sürü psikolojisine sahiptir ve yaşadığı alana sahip çıkmaktadır.Herhangibir yerden toplatılan köpeklerin yerine yenilerinin geleceği unutulmamalıdır.Adeta bir bölgede köpeklerin bulunması yeni köpeklerin gelmesini engellemektedir.

Ailelerin yaşam kültürleri farklı olduğu gibi sokak hayvanları ile ilgili bakış açısı, beklentileri farklıdır.Ne var ki 2004 tarihinden itibaren yürürlükte olan HAYVANLARI KORUMA YASASI şahsi düşüncelere göre değil yasal zorunlulukar çerçevesinde uygulanmaktadır.Evcil sahipsiz sokak hayvanlarının yaşam alanı yerleşim yerleri, kamu ortak alanları(parklar,caddeler,sokaklar)olarak belirlenmiş ve bu konuda yasal zorunluluklar kanunlar çerçevesinde belirlenmiştir.

5199 Sayılı Hayvanları Koruma Kanunu’nun 4. Maddesi (a) fıkrasında : ’’ Bütün hayvanlar eşit doğar ve bu Kanun hükümleri çerçevesinde yaşama hakkına sahiptir.’’ Hükmü gereği, hayvanların yaşam hakkına karşı çıkılamaz. Yine, 4. Maddenin (b) fıkrasında belirtildiği gibi, ‘’… Sahipsiz hayvanların da, sahipli hayvanlar gibi yaşamları desteklenmelidir.’’hükmü vardır. Ve yine 4. Maddenin (c) fıkrası: ‘’Hayvanların korunması, gözetilmesi, bakımı ve kötü muamelelerden uzak tutulması için gerekli önlemler alınmalıdır.’’ der.

Ayrıca, Sokak Hayvanlarının beslenmesi ile ilgilenen gönüllüleri engellemek de Kanuna aykırı bir eylemdir. Çünkü, 5199 Sayılı Kanun’un 4.Maddesi (d) fıkrasının: ‘’ Hiçbir maddi kazanç ve menfaat amacı gütmeksizin, sadece insani ve vicdani sorumluluklarla, sahipsiz ve güçten düşmüş hayvanlara bakan veya bakmak isteyen ve bu Kanunda öngörülen koşulları taşıyan gerçek ve tüzel kişilerin teşviki ve bu kapsamda eşgüdüm sağlanması esastır.’’ hükmü, sokak hayvanlarını besleyen ve onların bakımlarıyla ilgilenen kişileri destekler.

5199 Sayılı Hayvanları Koruma Kanunu’nun amacı şöyle ifade edilmiştir : Madde 1 – Bu Kanunun amacı; hayvanların rahat yaşamlarını ve hayvanlara iyi ve uygun muamele edilmesini temin etmek, hayvanların acı, ıstırap ve eziyet çekmelerine karşı en iyi şekilde korunmalarını, her türlü mağduriyetlerinin önlenmesini sağlamaktır.

Diğer yandan, Belediyeler sokaklardan alınan hayvanları sahiplendiremedikleri takdirde yine ALDIKLARI  NOKTAYA  bırakmakla ve bu hayvanların beslenmeleri için besleme odakları kurmakla yükümlüdürler.(Bu nedenle ‘hayvanları toplatıp kurtulurum’ düşüncesi doğru değildir.) Belediyelerin bu yükümlülükleri 5199 Sayılı Kanun’un-Uygulama Yönetmeliğinin 21.Maddesi (d) fıkrasında şöyle belirtilmiştir: ‘’ Geçici bakımevlerinde on gün süre ile gerekli duyurular yapıldığı halde sahiplendirilemeyen hayvanlar kontrolleri, aşıları ve tıbbî müdahaleler ile kısırlaştırılmaları yapıldıktan ve operasyon yaraları kapandıktan en az yedi gün sonra kayıt altına alınıp, müdahale görmüş olduklarını gösteren işaretleri üzerlerinde olacak şekilde veteriner hekimin onayıyla alındıkları ortama geri bırakılır. Bu ortamlarda belediyeler, gönüllü kuruluşlarla işbirliği içerisinde besleme odakları kurar ve hayvanların beslenmesine yardımcı olur. Hayvanlar, hiçbir suretle ilgili belediye sınırları dışındaki bir ortama, ormanlık alana veya diğer yaban hayatı yaşam alanlarına bırakılmaz.’’

AYRICA HAYVANLARLA İLGİLİ YASAKLAR ŞUNLARDIR;

MADDE 14.

a) Hayvanlara kasıtlı olarak kötü davranmak, acımasız ve zalimce işlem yapmak, dövmek, aç ve susuz bırakmak, aşırı soğuğa ve sıcağa maruz bırakmak, bakımlarını ihmal etmek, fiziksel ve psikolojik acı çektirmek.

b) Hayvanları, gücünü aştığı açıkça görülen fiillere zorlamak.

c) Hayvan bakımı eğitimi almamış kişilerce ev ve süs hayvanı satmak.

d) Ev ve süs hayvanlarını onaltı yaşından küçüklere satmak.

e) Hayvanların kesin olarak öldüğü anlaşılmadan, vücutlarına müdahalelerde bulunmak.

f) Kesim hayvanları ve 4915 sayılı Kanun çerçevesinde avlanmasına ve özel üretim çiftliklerinde kesim hayvanı olarak üretimine izin verilen av hayvanları ile ticarete konu yabani hayvanlar dışındaki hayvanları, et ihtiyacı amacıyla kesip ya da öldürüp piyasaya sürmek.

g) Kesim için yetiştirilmiş hayvanlar dışındaki hayvanları ödül, ikramiye ya da prim olarak dağıtmak.

h) Tıbbî gerekçeler hariç hayvanlara ya da onların ana karnındaki yavrularına veya havyar üretimi hariç yumurtalarına zarar verebilecek sunî müdahaleler yapmak, yabancı maddeler vermek.

ı) Hayvanları hasta, gebelik süresinin 2/3’ünü tamamlamış gebe ve yeni ana iken çalıştırmak, uygun olmayan koşullarda barındırmak.

j) Hayvanlarla cinsel ilişkide bulunmak, işkence yapmak.

k) Sağlık nedenleri ile gerekli olmadıkça bir hayvana zor kullanarak yem yedirmek, acı, ıstırap ya da zarar veren yiyecekler ile alkollü içki, sigara, uyuşturucu ve bunun gibi bağımlılık yapan yiyecek veya içecekler vermek.

l) Pitbull Terrier, Japanese Tosa gibi tehlike arz eden hayvanları üretmek; sahiplendirilmesini, ülkemize girişini, satışını ve reklamını yapmak; takas etmek, sergilemek ve hediye etmek.

Sahipsiz ve güçten düşmüş hayvanların korunması

MADDE 6. — Sahipsiz ya da güçten düşmüş hayvanların, 3285 sayılı Hayvan Sağlığı Zabıtası Kanununda öngörülen durumlar dışında öldürülmeleri yasaktır.

Güçten düşmüş hayvanlar ticarî ve gösteri amaçlı veya herhangi bir şekilde binicilik ve taşımacılık amacıyla çalıştırılamaz.

Sahipsiz hayvanların korunması, bakılması ve gözetimi için yürürlükteki mevzuat hükümleri çerçevesinde, yerel yönetimler yetki ve sorumluluklarına ilişkin düzenlemeler ile çevreye olabilecek olumsuz etkilerini gidermeye yönelik tedbirler, Tarım ve Köyişleri Bakanlığı ve İçişleri Bakanlığı ile eşgüdüm sağlanarak, diğer ilgili kuruluşların da görüşü alınmak suretiyle Bakanlıkça çıkarılacak yönetmelikle belirlenir.

Sahipsiz veya güçten düşmüş hayvanların en hızlı şekilde yerel yönetimlerce kurulan veya izin verilen hayvan bakımevlerine götürülmesi zorunludur. Bu hayvanların öncelikle söz konusu merkezlerde oluşturulacak müşahede yerlerinde tutulması sağlanır. Müşahede yerlerinde kısırlaştırılan, aşılanan ve rehabilite edilen hayvanların kaydedildikten sonra öncelikle alındıkları ortama bırakılmaları esastır.

Sahipsiz veya güçten düşmüş hayvanların toplatılması ve hayvan bakımevlerinin çalışma usul ve esasları, ilgili kurum ve kuruluşların görüşleri alınarak Bakanlıkça çıkarılacak yönetmelikle belirlenir. Hayvan bakımevleri ve hastanelerin kurulması amacıyla Hazineye ait araziler öncelikle tahsis edilir. Amacı dışında kullanıldığı tespit edilen arazilerin tahsisi iptal edilir.

Hiçbir kazanç ve menfaat sağlamamak kaydıyla sadece insanî ve vicdanî amaçlarla sahipsiz ve güçten düşmüş hayvanlara bakan veya bakmak isteyen ve bu Kanunda öngörülen şartları taşıyan gerçek ve tüzel kişilere; belediyeler, orman idareleri, Maliye Bakanlığı, Özelleştirme İdaresi Başkanlığı tarafından, mülkiyeti idarelerde kalmak koşuluyla arazi ve buna ait binalar ve demirbaşlar tahsis edilebilir. Tahsis edilen arazilerin üzerinde amaca uygun tesisler ilgili Bakanlığın/İdarenin izni ile yapılır.

Trafik kazaları

MADDE 21. — Bir hayvana çarpan ve ona zarar veren sürücü, onu en yakın veteriner hekim ya da tedavi ünitesine götürmek veya götürülmesini sağlamak zorundadır.

Yukarıdaki tüm yasaklara uymayanlara Orman ve Su İl Müdürlüğü’nden idari para cezası kesilir.Mecliste bekleyen ve tüm partilerin imzasıyla teklife sunulan yeni kanunda bu kanuna muhalefet edenlere hapis cezası verilecek, adli sicil kayıtlarına işlenecek, trafik kazası sonucu çarptığı hayvanı veterinere götürmeyen kişinin ehliyetine işlenecektir.

Bilinmelidir ki şehirlerde yaşayan hayvanlar ile ilgili işlemler mevcut kanun ve yönetmelikler çerçevesinde sürdürülecektir.Bizim sokakta olmasında nerede olursa olsun demek çözüm değildir.Eğer köpeklerin beslenmesinin önü kesilirse ki bu yasal olarak mümkün değildir,işte o zaman saldırganlık artacak daha büyük sorunlarla karşı karşıya kalınacaktır.Zaten bu zamana kadar bu yaklaşımlar geçici çözüm olmuştur.Artık herkes elini taşın altına koymalıdır.

Lütfen kapımızın  önüne yemek ve su koyalım.Bir hayvana zarar veren biriyle karşılaştığımızda yasaları hatırlatalım.Trafikte bir hayvana çarpıp umursamadan giden birini görürsek plakasını alalım ve emniyete şikayette bulunalım.

İdari Para Cezası Tutarları:

Bir hayvanı dövmek, acı çektirmek  :400 TL

Bir hayvanı öldürmek.800 TL

EHKD(Eskişehir Hayvanları Koruma Derneği)

Uygar insan, tüm canlıların haklarına saygı duyan insandır.

‘’Bir ülkenin gelişmişlik ve uygarlık düzeyi o ülkenin hayvanlara davranış biçimiyle ölçülür”.

Mamatha Gandhi

Posted by
admin

Bir Cevap Yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir